السيد محمد باقر الداماد ( الميرداماد )

154

تقويم الايمان وشرحه كشف الحقائق للعلوي ( تعليقات النوري )

خويش ، وبا استناد به ديگر آثارش ، وبه سرپنجهء بيان شيوا وقلم روان خود بخوبى حقايق ودقايق منطوى در عبارات ماتن را كشف ودر اختيار مخاطبان وخوانندگان اثر قرار داده است . گر چه قصد اوّلى وبالذات أو شرح عبارات كتاب تقويم الإيمان بوده ، امّا از آنجا كه حكمت يماني مير مبتنى بر نحله‌هاى فلسفي ومشارب فكرى پيشين خود است ، جاى جاى كتاب مملوّ از نقل وطرح وتبيين آراى شيخ در الشفاء ، التعليقات ، . . . وفيلسوفانى چون : فارابى در الجمع بين رأيي الحكيمين وأثولوجيا وبهمنيار در التحصيل ومتكلّمان بزرگى نظير محقّق طوسي وفخر رازي بوده وآميختهء به لطايف اشراقي وسخنان شيخ اشراق در حكمة الإشراق والمطارحات است . أو در مباحث عرفانى نيز تمهّر وتدرّب چشمگيرى دارد . گاه در لابلاى مباحث واستدلالها ومنازعات خشك فلسفي ، خواننده را به صعود بر بلنداى شهود وتجربهء حقايق نوراني وماورائى فرا مىخواند . در واقع كشف الحقائق افزون بر شرح مباني فلسفي ميرداماد وترويج وتشييد حكمت يماني ، دريايى از معارف فلسفي ولطايف عرفانى است . أو نقّادى تيزبين ومنصف نيز هست . در لابلاى مباحث كتاب افزون بر تحليل أفكار انديشمندان مسلمان به نقد آراى حكماى يونان نظير انكسيمايس وتالس و . . . مىپردازد ، كه اين خود حاكى از قوّت وميزان تسلّط ودايرهء آگاهى وى در اين زمينه است . شارح گاه در تبيين مقاصد شيخ به ديگر آثار خود همچون العروة الوثقى ( شرح إلهيات شفا ) ارجاع مىدهد . در توضيح واژگان نامأنوس به كار رفته در عبارت مصنّف نيز از كتاب النهاية ابن أثير والصحاح جوهري بهره برده است . آنچه كه به اهميّت وارزش اين اثر مىافزايد اين است كه : 1 . كشف الحقائق شرحي است بر يكى از كتابهايى كه ميرداماد خود عهده‌دار تدريس آن بوده .